Rillingen
22/07
FESTIVALGEEST
Er is een ontspannen mini-concert voor de deur van Claire’s souvenirzaak die inmiddels gezelschap heeft gekregen van een nieuwe winkel voor doopkleding. De hoek van de Muur hier doet bijna intiem aan, met veel kleurrijke graffiti, waaronder een zeezicht. Die intimiteit gaat ineens helemaal weg als je naar boven kijkt en het negen-meter hoge betonnen Ding op je laat inwerken, met de elektrische bedrading en de camera’s erboven.
Plastic stoelen staan in rijen opgesteld. Doel van het concert is om te zien of deze vreemde hoek tot leven kan worden gebracht, hoe het is om hier naar mooie muziek te luisteren, zelfs hoe de akoestiek is. Al een paar jaar komen zangeres Evi De Jean en klarinettiste Kymia Kermani elke zomer naar Betlehem. Dit keer is er het Soemoed Festival, voor het tweede jaar nu. Evi is vergezeld door de begeleiders van haar theatershow “Aarde”, pianist Rogier Telderman and violist Jasper van Rosmalen.
Bij het horen van de tonen van hun nieuwe lied “Can You Hear Me?” krijg ik rillingen over mijn rug. “Can You Hear Me?” is het thema van het Soemoed Festival: Kan je ons horen over die hoge Muur heen…? Normaal ben ik niet zo snel aangedaan. Het lied doet me denken aan een oude CD van de Libanese Ziad Rahbani die samen met zijn moeder, de zangeres Fairouz, zijn vader en zijn oom in de jaren zeventig en tachtig vernieuwende muziek maakte, een combinatie van Oost en West, van naar melancholie neigende Arabische muziek en ritmische jazz invloeden. Op die CD staat ook een liedje van Fairouz genaamd “Yara.” Toen we dat op een ochtend op de radio hoorden besloten we onze dochter die naam te geven.
De emotie kan ook zijn opgewekt door de fragiliteit van de muziek die zo contrasteert met het ondoordringbare cement van de muur. Ik herinner me die eenzame cellist Smajlovic die wekenlang elke middag in het door oorlog opengereten Sarajewo, Albinoni’s Adago speelde. Ook zo’n contrast tussen de verlangende, pijnlijke werking van muziek en de verscheurdheid van een stad. Normaal ontwikkel je, uit zelfbehoud, eelt tegen de pijn die je om je heen ziet, maar de muziek brandt die open.
Een bezoekende groep van Doopsgezinde jongeren uit Nederland maken een ontroerende tekening op de Muur van een jongen en meisje die elkaar omhelzen, met als tekst: “The only arms not to be put down.” (Arms betekent zowel “wapens” als “armen”).
Jara neemt veel foto’s van de graffiti en de muziek. Ze is groot nu, echt een teenager. Ik vertel haar dat ik ooit vlak voor haar geboorte een brief aan haar schreef, met een paar kleine wensen. Zoals de mogelijkheid om vrij te reizen en de wereld te ontdekken. Nu helpt ze Rob Arts, die hier voor jongeren workshops graffiti geeft en ook de groep Doopsgezinde jongeren bijstaat.
Tamer zit tijdens het festival bij me op schoot. Ik sla mijn armen om hem heen. Hij stelde laatst voor dat hij Israelische soldaten uit tanks en jeeps zou slepen en de muur zou exploderen. Dan kon hij zonder moeilijkheden naar de Israelische mall (winkelcentrum in Malha, zuid-Jeruzalem) om Ben 10 speelgoed te kopen.
Jara vermaakt zich prima, vooral met een groep rappende jongeren uit Jeruzalem, die het “one, two, three, four, occupation no more” zingen. Met haar vriendinnetjes zit ze in het publiek mee te deinen.
Een paar dagen later zie ik op Euronews beelden van de in de jaren zeventig bekende popgroep Boney M die in Ramallah een concert voor Palestijnse jongeren en ouderen geeft die met hun armen de wave maken. “Kom Mary, snel,” roep ik, en Mary ziet nog net iets van de festivalgeest die door Palestina heen waait. “Be strong” zegt Boney M tegen de Palestijnen. “Once things will melt down” – Eens zullen de dingen versmelten, leefbaar worden.
Els du Rieu
11 augustus 2010, 13:46
Hoi Toine, Boeiend om te lezen over het festival bij de muur. Evi de Jean is verrassend, ontwapenend en ontroerend van stem en in presentatie. Can you hear me, wint zeker aan dimensie door de absurditeit van de locatie bij Anastas' huis. Els
Evi De Jean
23 juli 2010, 18:10
Lieve Toine en het hele Arab Educational Institute, Grote grote dank voor de warmte die ik steeds weer voel als ik de armen van jullie stad binnenwandel. Logeren in het huis van krachtige Claire Anastas, met vanuit mijn bed een close-up zicht op de muur, wende niet. Desondanks ben ik zo blij dat jullie me haar gast lieten zijn. Misschien kunnen wij bezoekers, als we in grote getale bij jullie op bezoek blijven komen, een stukje verdriet helpen dragen. Wat een machtig festival hebben we met z'n allen neergezet! Elk jaar meer artiesten die deel willen uitmaken van deze bijzondere tegenklank. Ik zie het gebeuren dat jullie over een paar jaar een week lang concertavonden kunnen vullen op meerdere plekken langs de muur. En een winter sumud festival zou ook geen slecht idee zijn. Mijn muzikanten hebben inmiddels ook een stukje van hun wortels in Palestijnse grond verankerd. Ikzelf loop inmiddels de toerist uit te hangen in Jordanie met weemoed naar de armen van Bethlehem. Een beetje thuis. Eigenlijk moet ik, voor ik volgende week naar huis vlieg, nog even terugkomen om minstens twee kilo baklava in te slaan bij Farwanez. Dus wie weet treffen we elkaar nog toevallig op straat :-) En anders volgend jaar... Bethlehem in my heart Evi
kees thieme
23 juli 2010, 09:08
psalm 72:4 Toine:Hij zal de redder zijn der armen, Hij hoort hun hulpgeschrei. Hij is met koninklijk erbarmen hun eenzaamheid nabij. Hij helpt, met hun bestaan bewogen, die zijn in vrees verward. Hun bloed is kostbaar in Zijn ogen. Hij draagt hen in Zijn hart.
Kristel
22 juli 2010, 21:15
Ik zit met tranen in de ogen. Onlangs heb ik ook Evi de Jean zien optreden en horen zingen en zij kan zoveel gevoel in haar voorstelling leggen, heel bijzonder.
guus koelman
22 juli 2010, 20:02
Dag Toine, Dit stuk klinkt als muziek in de oren, muziek die kracht en kwetsbaarheid combineert en muren kan doorbreken. Goed, om deze hoopvolle toon aan te slaan. Bij het plaatje van de twee omarmende kinderen kende ik ook de tekst 'All the arms we need', maar jouw variant vind ik ook heel goed op z'n plaats. Groeten, Guus
Henk Zomer
22 juli 2010, 18:10
Beste Toine. Ik bewonder de wijze waarop je steeds weer de situatie beschrijft met iets van hoop. Laat die hoop niet varen, ook al weten wij - veraf - vaak niets anders te doen dan verhalen als die van jou te lezen en een enkele keer een brief te schrijven naar een ambassadeur of andere hotemetoot.
Rob Arts
22 juli 2010, 13:23
Hoi Toine, bedankt weer voor de bijzondere tijd! De rillingen liepen ook mij meermaals over mijn rug. Kippenvel van mijn kruin tot mijn tenen. Van onze gehele reis vond mijn moeder het verblijf in Bethlehem het mooist. Dat komt natuurlijk voornamelijk door de warme persoonlijke menselijke contacten. Dit heeft erg veel indruk op haar gemaakt. Ook dank daarvoor. Als laatste een kleine noot. De tekst bij de afbeelding met de twee omarmende kinderen was: "All the arms we need". ;-) Soemoed!
janny Beekman
22 juli 2010, 12:30
Dank je wel Toine voor deze mooie tekst. Ook ik kreeg de rillingen over m'n lijf.
