Avatar
02/03
1 EURO
We mogen hier in Betlehem dan geen bioscoop hebben, we hebben wel DVD-piratenkopieën van 1 euro. Zodoende kunnen we in de huiskamer Avatar zien. Mary en ik zijn benieuwd want een week geleden hadden anti-Muur activisten in het dorpje Bilin bij Ramallah zich blauw geschilderd en een staart aangespeld om het volk van de Navi na te bootsen. Dat zijn de inheemsen van de planeet Pandora, bezet door een imperiale macht uit de Aarde die op zoek is naar een kostbaar mineraal. De inheemsen vormen natuurlijk een sta-in-de weg. Maar er is gelukkig iemand die hun zijde kiest en hen helpt de indringers te verdrijven.
Met zijn vieren zitten we op de bank. De film doet denken aan een kruising van Pocahontas, Star Wars en Dances with Wolves. Mary, Jara en Tamer genieten van dat vrijheidsgevoel dat de film soms uitdrukt, van dat ongehinderd zweven door open luchten en over valleien. Dan opeens, wanneer het vechten echt goed begint, gaan Mary en Jara parallellen trekken.
Die generaal, dat is Sjaron, zegt Mary. Tamer, herinner je je nog Sjaron, roept Jara enthousiast. Ja, want Tamer kende dat kinderrijmpje uit zijn hoofd. “Battiech, sjamaam, Sjaron zahlaq fi hamaam” (Watermeloen, gele meloen, Sjaron glijdt uit in de WC). Mary herinnert zich ineens beelden van de oorlog van 1967 die ze als klein meisje meemaakte. In de film zegt Sjaron dat we “min of meer” alles doen om slachtoffers te vermijden. Er vindt een preventieve aanval plaats, ook al zo’n bekend recept. De dissident, dat is Uri Avnery, zegt Mary. Zelfs Hizbollah komt om de hoek kijken, wanneer er iemand wordt gekidnapt.
De heilige bomen op Pandora dreigen te worden ontworteld. Dat is de olijfboom, zegt Mary, want die staat hier immers ook bekend als een heilige boom. Tamer applaudisseert als de goeden winnen. Hij voert schijngevechten in de kamer uit, en roept steeds, “drommels!”, geleend uit Winnie de Poeh. Leve de Arabieren, zegt Jara spottend.
Is het einde nu gelukkig of droevig, vraagt Mary zich af, “wat kunnen mensen toch onmenselijk zijn.” Wanneer de Navi bewoners een smartelijke elegie zingen voor de doden en de kapot gemaakte natuur, vergelijkt Mary dat met een vredesgebed.
* * *
Een paar dagen later belde ze me in de regen op. Ze is weer bij de piratenzaak. Hier is een film over Anne Frank, zegt ze, is dat niet dat meisje uit de Tweede Wereldoorlog? Ja, zeg ik, en ze was ook Nederlandse. Dus de film wordt aangeschaft. Ook die is 1 euro.
Samen met Jara kijk ik ernaar. Jara is gefascineerd en stelt me vragen, zoals wat zijn concentratiekampen en wat deden ze daar. De film is duidelijk genoeg. Het radertje in haar hoofd staat op volle toeren, ze probeert de wrede verbanden van de geschiedenis te begrijpen. Ik vertel haar hoe Suzy, de lerares op haar school, me in 2002 vroeg om meerdere exemplaren van het dagboek van Anne Frank uit Jeruzalem naar Betlehem mee te brengen omdat de kinderen en ouders ernaar vroegen. Voor de teenagermeisjes van St Joseph resoneerde de opgeslotenheid van Anne Frank met de langdurige uitgaansverboden waar de mensen hier toen onder leden.
Na afloop staan Mary en ik voor het raam en genieten van een stortbui. Mary slaat een half kruis, een familiegewoonte wanneer het onweert en bliksemt. “Je had in je laatste column niet moeten schrijven dat ik uit Palestina wegwil,” zegt ze. “Dat zei ik toen ik het moeilijk had.” Plotseling valt de elektriciteit uit. Dat gebeurt hier wel vaker wanneer het regent. Twee uur lang zitten we in het donker en spelen onder een kaarsvlam en lantaarnlicht familiespelletjes.
Purwanto
02 maart 2010, 23:57
Avatar is zo dichtbij in mijn beleving als de verdreven "al wathan al Filistin". Daarom durfde ik niet naar die film te kijken. Soms vergis ik mij de titel "Avatar" met "Avigdor". Het ga jullie allen goed en hold on! Solidariteistgroeten voor Tamer, Jara, Mary en jij (Toine).
Rob Arts
02 maart 2010, 23:35
Hoi Toine, Hier een filmpje van de Avatar actie in BIl'in: http://www.youtube.com/watch?v=Chw32qG-M7E Werkelijk een topaktie, maar de Israëlische respons is weer even droevig als voorheen. Mijn bezoek aan het dorp in 2007 heeft echt ongekende indruk op me gemaakt... De hartelijke groeten aan de familie!
Adri Verweij
02 maart 2010, 15:46
iedereen bekijkt iedere film door een eigen bril. Knap dat je Avatar zo goed gezien hebt zonder de hier noodzakelijk geachte 3D-bril. Dat vraagt een extra ruime blikwaarop ik je eerder betrapt hebt!
g.a.koelman, rotterdam
02 maart 2010, 15:14
De Israëllobby wordt altijd erg boos als je vergelijkingen maakt met de Tweede Wereldoorlog en de bezetting van Palstijns gebied nu. Prachtig zoals je de radertjes beschrijft, die in Jara's hoofd werken om naar haar eigen kijk op historische gebeurtenissen toe te groeien. Groeten, Guus
