De grijns
02/02
WOEDE BIJ HET CHECKPOINT
Mary trilde van woede toen ze terugkwam van een reisje Jeruzalem dat ze met de Kerstvergunning kon maken. De magnetische kaart van haar zus Janet deed het niet, zoals magnetische kaarten het wel vaker niet doen. Janet terug, Mary met Jara verder naar Jeruzalem. Als het niet voor Jara was, zou ze zijn teruggegaan. In Jaffa Street, zegt ze met een vies gezicht en een rillende beweging, is alles kitsch. Ze ging alleen voor Jara de zaken in. Terug naar Bethlehem duurde ook weer anderhalf uur. Haar vriendin kwam een paar dagen terug via Jordanië de Westelijke Jordaanoever binnen en werd bij de ondervraging zo vernederd dat Mary haar huilend aan de mobiel moest opvangen. “Bij de [Allenby] brug gedragen de Israëli’s zich zo onmenselijk dat je je een dier voelt; de Arabieren laten tenminste merken dat ze mensen zijn.”
Mijn eigen ervaringen deze weken zijn ook niet vrolijk stemmend. Op een zondag is de rij bij de Bethlehem terminal tamelijk relaxed. Er zit tenminste beweging in. Vlak voor mij blijft een jongen beepen in de X-ray. Het schijnt dat hij ijzer in zijn broek heeft. “Doe toch die broek uit,” roept een wachtende lacherig tegen hem. Maar de jongen wil niet en we wachten opeens tien minuten. Tamer begrijpt niet waarom de soldaten er zo lang over doen: “Je neemt hier toch niet een pistool naartoe?” Boven op de ijzeren stellages van de terminal staan een paar soldaten een sigaretje te roken en naar beneden te grijnzen. Het loopt met een sisser af.
Maar een andere keer is het menens. Gelukkig ben ik zonder de kinderen. Mensen wachten al meer dan een uur in de rij. Er wordt geschreeuwd, geduwd, voorgepiept. Wachtenden worden boos wanneer een jongen niet van tevoren zijn riem en andere beepende kleren uitdoet. Je ziet het steeds: onder de spanning van het oeverloze wachten gaan de mensen zich tegen zichzelf keren. Ook ikzelf piep voor en ga als buitenlander in een rijtje met vrouwen en kinderen staan. Want ik heb een belangrijke afspraak - net als zoveel anderen.
Boven staan drie soldaten ons achter hun zonnebrillen te observeren, relaxed te praten, kauwgom te eten, nutteloos te leunen over een hekje. Ik heb ineens behoefte om iets te doen. Net zoals Suad Amiry in haar boek “Sharon en mijn schoonmoeder” beschrijft, ga ik de soldaten aanstaren tot ik pijn in mijn nek krijg. Maar in tegenstelling tot haar woedende blik, maakt de blik van een grijzende middelbare man in een lange rij niet veel indruk. Geloof ik. Ik voel de verachting in het gegrijns van de soldaten. “Kijk nou toch eens, die mensen kunnen niet eens goed in de rij staan.” Typisch Arabieren, altijd chaotisch. Ik voorkom nog net dat ik een kind onder de voet loop. Ook die raken al gehard, weten hoe ze moeten duwen en geduw opvangen. “Eeb” [schaam je], roepen sommigen tegen anderen die voorpiepen. De laatsten geven met hoge stem hun redenen. Ik zie enkelen zelfs stompen. De vrouwen in de rij deinzen verschrikt terug. Eindelijk dan er doorheen.
Later lees ik op Ma’an nieuws dat op diezelfde zondag tien “illegale” werkers in de buurt van een ander checkpoint in Betlehem werden gepakt. Ze moesten hun bovenkleren uitdoen en werden vervolgens zo in elkaar geslagen dat ze verscheidene botbreuken opliepen. Eén kon na de behandeling niet meer lopen. Laatst kwamen Jara en ik ook al langs enkele ontblote arbeiders die met hun handen omhoog langs een muurtje stonden. “Moet ik nu de kinderen niet meer naar Jeruzalem meenemen om ze dat soort scenes te besparen?”” denk ik.
* * *
Mijn tandarts laat me een verzekeringsdocument ondertekenen. Hij grijnst breed, wijst met zijn vinger op het papier en zegt: “Teken hier dat je in Palestina blijft wonen.”
janny
06 februari 2010, 17:27
Hoi Toine, Wat een akelig en herkenbaar verhaal. Maar ik krijg er toch weer kippevel van. Wij hebben vorig jaar ook gestaan bij het checkpoint Bethlehem. En maar wachten en meemaken wat voor impact dat op wachtenden heeft. En we konden de minachting van de soldaten met hun mitrailleurs van hun gezichten aflezen. Ook al toornden ze boven ons uit. Macht en machtsmisbruik, het zal nooit wennen en dat is maar goed ook. Maar het is zo moeilijk om je eigen menselijke waardigheid te laten zien. Ach, voor een keertje zoals wij. Maar als je er zo vaak staat...en iedere keer zal het de wereld weer onaardiger maken. En toch moeten wij sterker zien te blijven; menselijke waardigheid, kracht en strijdbaarheid. Wij zitten veilig ver weg hier, maar wees verzekerd van onze support. En...we vertellen de verhalen door.
Crethi Plethi
04 februari 2010, 20:27
Een tijdje terug ging ik met het vliegtuig naar Malta vanaf Brussel Airport. Toen ik bovenstaande stuk las, moest ik hieraan terugdenken. Het voorkruipen, kinderen die duwen, het gepiep van de detectoren, iemand die zich niet vooraf piepvrij had gemaakt,mijn vriendin die mee moest omdat ze niet piepvrij was, wat een herkenning. Naast de vele interpretaties van de schrijver (blijkbaar is hij een deskundige in telepathie en gedachtenlezen), worden hier even fijntjes de redenen van dit alles weg gelaten. Om het maar even duidelijk te stellen: ja, ze nemen wel een pistool (of een bommengordel) mee naar checkpoints. De filmpjes staan wel op youtube. Zonder de checkpoint zou Israël een slagveld van zelfmoordenaars en militanten zijn. Ook ik weet wat het is om in Israël te reizen, ik accepteer het als een noodzakelijk kwaad. Veroorzaakt door de ongelooflijke haat van de Arabieren tegenover het Joodse volk. Voeg daarbij het negativisme en linkse lobby in de wereld en we hebben een kruidvat die uit zal monden in een nieuwe holocaust.
Sjouke Bergsma
02 februari 2010, 14:29
Wat een herkenning. Mensonwaardig en vernederend gedrag van machtswellustelingen. Zeg het voort, iedere keer weer, misschien wordt het eens beter.
g.a.koelman, rotterdam
02 februari 2010, 11:59
Dag Toine, De plaatsvervangende schaamte, die ik in het voorjaar van 2004 ervoer bij het passeren van checkpoints rond Betlehem, springt mij weer op de kaken als ik in jouw verhaal lees over de vernederende bejegeninging, die anno 2010 kennelijk nog obnverminderd doorgaat. A bloody shame! Guus
